Muayenehane Hekimlerine İkinci Yönetmelik ve Son Gelişmelerin İncelenmesi

Güncelleme: 04.11.2026

Bu yazı, 7 Ocak 2023 tarihinde muayenehane hekimlerinin özel hastane ve tıp merkezlerinde hasta tedavi etmelerine ilişkin getirilen ikinci yönetmelik değişikliğini ve düzenlemenin yayımlandığı dönemdeki hukuki değerlendirmelerimizi içermektedir.

İncelenen düzenlemelerin dayanağını oluşturan 2002 tarihli Özel Hastaneler Yönetmeliği ile 2008 tarihli Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik, sırasıyla 30 Ocak 2025 tarihli Özel Hastaneler Yönetmeliği ve 19 Nisan 2025 tarihli Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılmıştır. Muayenehane hekimlerinin özel hastanelerde hasta tedavisine ilişkin güncel düzenlemeler Özel Hastaneler Yönetmeliği'nin 24. ve geçici 7. maddelerinde; tıp merkezleri bakımından ise Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik'in 16. ve geçici 4. maddelerinde yer almaktadır.

Danıştay 10. Dairesinin muayenehane hekimlerine getirilen sınırlamalara ilişkin bazı iptal kararları temyiz aşamasında bozulmuştur. Ayrıca 2025 tarihli Özel Hastaneler Yönetmeliği'ndeki kota ve muafiyet sınırlamaları hakkında verilen yürütmenin durdurulması kararı, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 2 Temmuz 2026 tarihli kararıyla kaldırılmıştır. Bu karar, esas hakkında verilmiş nihai bir iptal veya ret kararı olmayıp ilgili dava devam etmektedir.

Konunun önceki aşaması Özel Hastaneler Yönetmeliğinde Değişiklik ile Muayenehane Hekimlerine Kısıtlama başlıklı yazımızda, Danıştay 10. Dairesinin 2024 sonunda verdiği iptal kararı ise Danıştay'dan Muayenehane Hekimleri İçin Emsal Karar: Yönetmelik İptal Kararı başlıklı incelememizde değerlendirilmiştir. Aşağıdaki açıklamalar, 7 Ocak 2023 tarihinde getirilen düzenlemenin tarihsel ve hukuki incelemesi olarak korunmuştur.

6 Ekim 2022 tarihinde yürürlüğe giren ve binlerce muayenehane hekiminin mesleğini serbest olarak icra etmesini neredeyse imkânsız hâle getiren Özel Hastaneler Yönetmeliği ile Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik'teki değişiklikler, 7 Ocak 2023 tarihli ve 32066 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan düzenlemelerle yeniden değiştirildi.

Hekimlerin, yönetmelik hükümlerinin iptali için bireysel ve kolektif olarak açtıkları davalar yanında çeşitli platformlarda dile getirdikleri tepkilerin, düzenlemenin bir nebze yumuşatılmasına yol açtığı ancak anayasal hak ihlallerine son vermediği görülmektedir.

7 Ocak 2023 tarihli düzenlemeye göre;

• Muayenehane hekimlerinin özel hastane veya tıp merkezinde hasta tedavi edebilmesi için boş kadro şartı aranmayacak.

• Sadece ilgili branşın kadrosuna bakılacak.

• Sözleşme sayısı, ilgili branştaki toplam kadro sayısının üçte birini aşamayacak.

Sayılarla örnekleyelim:

Bu hesaplama, sağlık kuruluşunun ilgili branştaki mevcut uzman hekim kadrosu üzerinden sözleşme yapabileceği muayenehane hekimi sayısını göstermektedir. Sözleşme yoluyla hasta tedavisine imkân tanınması, hastanenin ruhsatlı uzman hekim kadrosunun artırılması anlamına gelmemektedir.

60 Yaş Üstü Hekimler

60 yaş üstü hekimler, sözleşme yaptıkları hastanelerin sadece birinde bu kadro sınırlamasından muaf olacak. Bu durumda 60 yaş üstü hekimlerin de kadro sınırlamasına tabi olmaksızın birden fazla hastane ile sözleşme yapabilme imkânları sınırlandırılmıştır.

Sözleşme Yapılan Hastanede İlgili Tedavinin Gerçekleştirilememesi

Muayenehaneden gelen hastaya öngörülen müdahalenin sözleşme yapılan hastanede gerçekleştirilememesi durumunda, hekimin istediği başka bir hastanede bu işlemin yapılabilmesi için İl Sağlık Müdürlüğüne başvurulması öngörülmüştür. Yönetmelikte, İl Sağlık Müdürlüğünün vaka bazlı özel izin verebileceği belirtilmiş; ancak izin verilmesi zorunlu tutulmamıştır.

29 Ağustos 2026 değişikliği: Bu konu, yürürlükteki Özel Hastaneler Yönetmeliği'nin 24. maddesinin dördüncü fıkrasında yeniden düzenlenmiştir. Vaka bazlı özel izin uygulaması korunmuş; iznin talep edilmesi, değerlendirme ölçütleri ve süreci ile acil hâller, mesai dışı saatler ve tatil günlerindeki uygulama esaslarının Sağlık Bakanlığınca belirlenmesi öngörülmüştür.

Muayenehanesi Olanlar

7 Ocak 2023 tarihli düzenlemenin yayımlandığı tarihten önce muayenehanesi bulunan hekimler, sözleşme yapacakları hastanelerin sadece birinde kadro sınırlamasından muaf tutulmuştur. Yönetmelikte yer alan “bu madde” ibaresiyle, 7 Ocak 2023 tarihinde yönetmelik değişikliğiyle yeniden düzenlenen Ek 5. maddenin birinci fıkrasının (ı) bendi kastedildiğinden, muafiyetin 7 Ocak 2023 tarihinden önce muayenehanesi bulunan hekimleri kapsadığı anlaşılmaktadır.

7 Nisan 2023 değişikliği: Daha sonra yapılan değişiklikle, 7 Ocak 2023 tarihinden önce muayenehanesi bulunan hekimlerin kadro sınırlamasından muaf olarak sözleşme yapabilecekleri özel hastane ve/veya tıp merkezi sayısı en fazla ikiye çıkarılmıştır. Ayrıca bu hekimlerin muayenehanelerini kapatmaları ve üç ay içinde aynı veya farklı ilde yeniden açmaları hâlinde muafiyetlerinin devam edeceği düzenlenmiştir.

Bu muafiyet, 2025 yılında yürürlüğe giren yeni yönetmeliklerde de geçiş hükümleri kapsamında korunmuştur. Bununla birlikte muafiyetin tarih ve kuruluş sayısıyla sınırlandırılmasına ilişkin hükümler hakkındaki yargısal süreçler, güncel uygulamanın değerlendirilmesinde dikkate alınmalıdır.

Yeni Açılacak Muayenehaneler

7 Ocak 2023 tarihli düzenlemeye göre, bu tarihten sonra açılan muayenehaneler bakımından kadro sınırlaması, ilgili branştaki toplam kadro sayısının üçte birini aşmama koşuluna bağlı olarak uygulanacaktır.

Düzenleme, belirli bir tarihten önce muayenehane açmış hekimlerle daha sonra serbest meslek icrasına başlayan hekimler arasında farklı çalışma koşulları oluşturmuştur. Hekimlerin serbest çalışma ve sözleşme özgürlükleri yönünden eleştirdiğimiz bu ayrım, sonraki yönetmeliklerde de büyük ölçüde korunmuş ve yargısal uyuşmazlıklara konu olmaya devam etmiştir.

Arb. Av. Ayşe Gül HANYALOĞLU