Sağlıkta Reklam Yasağı-Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım Ve Bilgilendirme Faaliyetlerine Dair Yönetmelik
Güncelleme tarihi: 11 saat önce
Güncelleme 03.11.2026
Bu yazıda incelenen 29 Temmuz 2023 tarihli ve 32263 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik, 12 Kasım 2025 tarihli ve 33075 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan aynı adlı Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılmıştır.
Aşağıdaki inceleme, 2023 tarihli Yönetmeliğin getirdiği düzenlemeleri ve yayımlandığı döneme ilişkin hukuki değerlendirmelerimizi içermektedir. Yürürlükteki Yönetmelik ile getirilen değişiklikler, Sağlıkta Tanıtım ve Bilgilendirme Yönetmeliği: Hekimler ve Özel Sağlık Kuruluşları İçin Yeni Düzenleme başlıklı makalemizde ayrıntılı olarak incelenmiştir.
2023 Yönetmeliği Yetkisiz Kişi ve Kuruluşların Tanıtım Faaliyetlerini de Kapsıyordu
2023 tarihli Yönetmeliğin 2. maddesi uyarınca, tanıtım ve bilgilendirme faaliyetleri bakımından düzenlemenin kapsamına giren kişi ve kuruluşlar şunlardı:
Sağlık meslek mensupları,
Sağlık Bakanlığından izin, uygunluk belgesi veya ruhsat alarak faaliyet gösteren, gerçek veya özel hukuk tüzel kişilerine ait sağlık kurum ve kuruluşları,
Uluslararası sağlık turizmi aracı kuruluşları,
Sağlık hizmeti sunma yetkisi, izni veya ruhsatı bulunmayan kişi, kurum ve kuruluşlar.
Böylece Yönetmelik, yalnızca yetkili sağlık hizmeti sunucularının değil, sağlık hizmeti sunma yetkisi bulunmayan kişi ve kuruluşların bu alandaki tanıtım ve bilgilendirme faaliyetlerini de kapsamına almıştı.
Sağlığı Koruyucu ve Geliştirici Nitelikteki Bilgiler
2023 tarihli Yönetmelikte, sağlık sektöründe tanıtım ve bilgilendirme faaliyetleri kapsamında paylaşılabilecek bilgiler sağlık tesisleri ve hekimler bakımından ayrı ayrı belirlenmişti.
Özel sağlık tesisleri için hasta kabul ve tedavi edilen uzmanlık dalları, adres ve iletişim bilgileri ile hizmet verilen sağlık alanına ilişkin sağlığı koruyucu ve geliştirici bilgiler; hekimler için ise mesleki ve akademik unvanları, ana dal ve yan dal uzmanlıkları, muayene gün ve saatleri, hasta kabul ettikleri yer ve sunmaya yetkili oldukları sağlık hizmetine ilişkin sağlığı koruyucu ve geliştirici bilgiler tanıtım ve bilgilendirme kapsamında kabul edilmişti.
Bu faaliyetlerin yanıltıcı ve aldatıcı olmaması, insan sağlığını tehlikeye düşürmemesi, talep ve haksız rekabet ortamı yaratmaması ve reklam niteliği taşımaması da Yönetmelikte öngörü
**Sağlık Profesyoneli Dışında Bilgilendirme Ve Tanıtım Yapamayacak**
Yapılan düzenleme ile sağlık hizmetlerinin tanıtımı ve bilgilendirilmesinin sadece yetkili sağlık profesyonelleri tarafından yapılması ve belirli bilgilerle sınırlı tutulması öngörülmüştür.
Sağlık Hizmetine İlişkin Bilgilendirme Yetkisi
2023 tarihli Yönetmeliğin 5. maddesi uyarınca, sağlık hizmet sunumuyla ilgili bilgilendirmelerin yalnızca konusunda hukuken yetkili sağlık meslek mensupları tarafından yapılabileceği düzenlenmişti. Bu hükümle, sağlık hizmetinin tıbbi içeriğine ilişkin bilgilendirmelerde mesleki yetki sınırı esas alınmıştı.
Tanıtım ve Bilgilendirmede Meslek Etiği ve Hasta Mahremiyeti
2023 tarihli Yönetmeliğin 5. maddesinde, tanıtım ve bilgilendirme faaliyetlerinde genel ahlak, tıbbi deontoloji ve meslek etiği kurallarına uyulması zorunlu tutulmuştu. Yönetmeliğin 6. maddesinde ise hasta hakları ve kişisel verilerin gizliliği bakımından Hasta Hakları Yönetmeliği, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve Kişisel Sağlık Verileri Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulması öngörülmüştü.
Böylece sağlık hizmetlerine ilişkin tanıtım ve bilgilendirme faaliyetlerinin yalnızca reklam yasağı kapsamında değil, hasta mahremiyeti ve mesleki yükümlülükler yönünden de değerlendirilmesi gerektiği açıkça düzenlenmişti.
Sosyal Medya Faaliyetleri
2023 tarihli Yönetmeliğin 5. maddesinde, sosyal medya ve internet siteleri üzerinden gerçekleştirilen tanıtım ve bilgilendirme faaliyetlerinin Yönetmelikte belirlenen ilkelere uygun olması zorunlu tutulmuştu. Bu ilkelere aykırı tanıtım ve bilgilendirme faaliyetlerinde bulunanlar ile söz konusu içerikleri paylaşanların aynı derecede sorumlu olduğu düzenlenmişti.
Sosyal medya faaliyetleri, Yönetmeliğin 8. maddesi kapsamında Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü ve il sağlık müdürlükleri tarafından yürütülen denetimlerin de kapsamına alınmıştı.
İnternet Siteleri ve Arama Motorlarına Yönelik Bazı Düzenlemeler
2023 tarihli Yönetmeliğin 5. maddesi uyarınca, internet sitelerinde yer verilen bilgilendirmelerin son güncelleme tarihi ile internet sitesi editörüne ulaşılabilecek iletişim bilgilerinin açıkça belirtilmesi gerekiyordu. Ayrıca sağlık tesisleri ve hekimlerin internet arama motorlarına kayıt yaptırabilmeleri mümkün olmakla birlikte, kullanılan anahtar kelimelerin ve arama sonuçlarında yer alan bilgilerin Yönetmelikte belirlenen ilkelere aykırı olmaması öngörülmüştü.
2023 Yönetmeliğinde Öncesi ve Sonrası Görseller
2023 tarihli Yönetmeliğin 7. maddesinde, tedavinin etkilerini kıyaslayıcı ve talep oluşturucu nitelikteki öncesi ve/veya sonrası görsellerin tanıtım ve bilgilendirme faaliyetlerinde kullanılması yasaklanmıştı. Bununla birlikte, görsel içeriklerin tamamı bakımından mutlak bir yasak öngörülmemiş, Yönetmelikte belirlenen koşullarla görsel kullanımına izin verilmişti.
Hastaya ait görsellerin kullanılabilmesi için hastanın kendisinin, küçük veya kısıtlı olması hâlinde veli veya vasisinin açık rızasının alınması ve Yönetmeliğin ekinde yer alan Görsel İçerik Kaydetme ve İşleme Onam Formunun kullanılması gerekiyordu. Görsel paylaşım izninin hasta tarafından her zaman geri çekilebilmesi de açıkça düzenlenmişti.
Denetim Mekanizması
2023 tarihli Yönetmeliğin 8. maddesinde, sağlık hizmetlerine ilişkin tanıtım ve bilgilendirme faaliyetlerinin Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü ve il sağlık müdürlükleri tarafından basın ve yayın organları ile internet siteleri üzerinden düzenli olarak izlenmesi öngörülmüştü.
İl sağlık müdürlükleri, Bakanlık talimatı, resen tespit, ihbar veya şikâyet üzerine sosyal medya, internet siteleri, afiş, ilan ve basın yayınlarında tespit edilen aykırılıklara ilişkin işlemleri Bakanlığın Sağlık Tesisleri Denetim ve İzleme Sistemi üzerinden yürütmekle görevlendirilmişti.
İl Değerlendirme Komisyonunun Yapısı
2023 tarihli Yönetmeliğin 8. maddesinde, sağlık hizmetlerine ilişkin tanıtım ve bilgilendirme faaliyetlerinin Yönetmelik hükümlerine ve ilgili diğer mevzuata uygunluğunu değerlendirmek üzere valilik onayıyla Sağlıkta Bilgilendirme Tanıtım Faaliyetleri İl Değerlendirme Komisyonu kurulması öngörülmüştü.
Yedi üyeden oluşan komisyona sağlık hizmetleri başkanı başkanlık edecekti. Komisyonda ayrıca bir başkan yardımcısı, ilgili birim sorumlusu, değerlendirmeye konu sağlık alanından kamuda görevli bir uzman hekim, il sağlık müdürlüğünde görevli bir avukat (bulunmaması hâlinde ilde kamuda görevli bir avukat), Ticaret İl Müdürlüğünden bir temsilci ve ilgili meslek kuruluşundan bir temsilci yer alacaktı.
Radyo ve Televizyon Kanallarındaki Beyanların İncelenmesi
2023 tarihli Yönetmeliğin 9. maddesinde, radyo ve televizyon kanallarında sağlık alanındaki tanıtım ve bilgilendirme programlarına katılan sağlık meslek mensuplarının, program öncesinde Yönetmelik ekindeki taahhütnameyi iki nüsha olarak imzalaması zorunlu tutulmuştu. Taahhütnamenin bir nüshasının yayın kuruluşunda saklanması, diğerinin ise Sağlık Bakanlığına gönderilmesi öngörülmüştü.
Bu programlarda yapılan açıklama ve konuşmaların Yönetmelik hükümlerine uygunluğu, Bakanlık tarafından ilgili sağlık alanına özgü oluşturulan, o uzmanlık alanında akademisyen olan en az üç sağlık meslek mensubundan oluşan komisyon tarafından incelenerek gerekçeli rapora bağlanıyordu.
Toplum ve kişi sağlığına aykırı bilgilendirme veya açıklamaların tespit edilmesi hâlinde, ilgili mevzuat kapsamında idari yaptırımlar uygulanması ve 6112 sayılı Kanun çerçevesinde inceleme ve işlem yapılması amacıyla Radyo ve Televizyon Üst Kuruluna bildirimde bulunulması düzenlenmişti.
Uygulanacak Yaptırım ve Cezalar
2023 tarihli Yönetmeliğin 10. maddesinde, sağlık hizmetlerine ilişkin tanıtım ve bilgilendirme kurallarına aykırılık hâlinde uygulanacak yaptırımlar, ihlali gerçekleştiren kişi veya kuruluşun niteliğine göre ayrı ayrı düzenlenmişti.
Hekimler ve Diş Hekimleri: Yönetmelik hükümlerine aykırı tanıtım ve bilgilendirme faaliyetinde bulundukları tespit edilen hekim ve diş hekimleri hakkında, 1219 sayılı Kanunun ilgisine göre 27. veya 44. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanması öngörülmüştü. İdari para cezalarının tebliğden itibaren bir ay içinde ödenmesi ve ilgililerin bağlı bulundukları meslek kuruluşlarına bildirim yapılması düzenlenmişti.
Sağlık Tesisleri: Yönetmeliğe aykırı tanıtım ve bilgilendirme faaliyetleri nedeniyle sağlık tesislerinin iki kez uyarılması, bir yıl içerisinde üçüncü kez aykırılık tespit edilmesi hâlinde ise ilgili tıp veya uzmanlık dalındaki birimin faaliyetinin üç gün süreyle durdurulması öngörülmüştü.
Uluslararası Sağlık Turizmi Sağlık Tesisleri ve Aracı Kuruluşları: Yönetmeliğe aykırı tanıtım ve bilgilendirme faaliyetlerinin ilk tespitinde uyarı, bir yıl içerisinde ikinci kez tespitinde bir ay, üçüncü kez tespitinde ise üç ay süreyle sağlık turizmi faaliyetinin durdurulması düzenlenmişti.
Organ Nakli Merkezleri: Organ nakillerinin gerçekleştirildiği tıbbi tedavi merkezlerinde Yönetmeliğe aykırı tanıtım ve bilgilendirme yapılması hâlinde, ilk tespitte kadavra organ dağıtımının üç ay süreyle durdurulması, ikinci tespitte ise nakil türüne göre üç ay süreyle faaliyet izninin iptal edilmesi öngörülmüştü. Organ veya doku teminine yönelik ilan veya reklam veren ya da yayımlayan kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulması da ayrıca düzenlenmişti.
Yetkisiz, İzinsiz veya Ruhsatsız Sağlık Hizmeti Sunanlar: Yetkisiz sağlık hizmeti sunumuyla bağlantılı tanıtım ve bilgilendirme faaliyetlerinin tespit edilmesi hâlinde, yetkisiz sağlık hizmeti sunulan yerlerin faaliyetinin derhâl durdurulması ve ilgililer hakkında 1219 ve 3359 sayılı Kanunlar uyarınca Cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunulması öngörülmüştü.
Hekim ve Diş Hekimi Dışındaki Sağlık Meslek Mensupları: Yönetmelikte belirtilen koşullarla, mesleki yetki alanları içerisinde, sağlık beyanı içermeyen ve tanı veya tedaviye yönelik olmayan tanıtım ve bilgilendirme faaliyetlerine izin verilmişti. Buna karşılık mesleki yetki sınırlarının aşılması ve Yönetmelikte belirtilen nitelikteki aykırı faaliyetlerin yetkisiz sağlık hizmeti sunumu olarak değerlendirilmesi ve ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunulması düzenlenmişti.
İnternet ve Sosyal Medya İçerikleri: İnternet siteleri ve sosyal medya üzerinden gerçekleştirilen tanıtım ve bilgilendirme faaliyetlerinde, insan sağlığını tehlikeye düşüren veya tanı ve tedavi sürecini olumsuz etkileyen ya da engelleyen nitelikte suç unsuru tespit edilmesi hâlinde, 5651 sayılı Kanun kapsamında ilgili içeriklerin erişiminin engellenmesi amacıyla suç duyurusunda bulunulması öngörülmüştü.
Ayrıca Yönetmeliğe aykırı tanıtım ve bilgilendirme faaliyetinde bulunduğu tespit edilen sağlık meslek mensupları ile diğer gerçek kişilerin kamu görevlisi olması hâlinde, haklarında tabi oldukları ilgili mevzuat hükümlerine göre işlem yapılacağı düzenlenmişti.
Sonuç
Sağlık hizmetlerinde reklam yasağı, 2023 tarihli Yönetmelik ile ilk kez getirilen bir düzenleme değildi. Yönetmelik, mevcut reklam yasağı çerçevesinde tanıtım ve bilgilendirme faaliyetlerinin sınırlarını, denetim usullerini ve uygulanacak yaptırımları yeniden belirlemişti. Bununla birlikte, hukuki düzenlemelerin amacına ulaşabilmesi, yalnızca getirilen yasaklara değil, bu kuralların nasıl uygulandığına ve denetlendiğine de bağlıdır.
Sağlık Bakanlığı ile ilgili meslek kuruluşları arasındaki iş birliği, bu alandaki denetimlerin etkinliği bakımından önem taşımaktadır. Meslek kuruluşlarının, meslek onurunun korunması ve tıbbi etik kurallara uygunluğun sağlanması yönündeki görevleri dikkate alındığında, değerlendirme komisyonlarındaki temsillerinin etkin olması gerektiği kanaatindeyiz.
Özellikle sağlık turizmi alanında, hastaları yanıltan veya Türkiye'nin sağlık hizmetlerinin niteliğine duyulan güveni zedeleyen tanıtım faaliyetlerinin önlenmesi önemlidir. Sağlık hizmetlerinin tanıtımında ticari kaygıların hasta haklarının, tıbbi etik ilkelerin ve toplum sağlığının önüne geçmemesi gerektiği yönündeki yaklaşımımızı koruyoruz.
Arb. Av. Ayşe Gül Hanyaloğlu
HANYALOĞLU & ACAR HUKUK BÜROSU
