Göz hekimliği, malpraktis iddialarının kendine özgü bir hukuki zeminde tartışıldığı alanlardan biridir. Girişimlerin büyük bölümü mikrocerrahi niteliğindedir; tanınmış komplikasyonları literatürde tanımlanmış oranlarla görülür ve olumsuz sonuç çoğu zaman görme kaybı gibi geri dönüşü olmayan bir tabloyla ortaya çıkar. Sonucun ağırlığı, değerlendirmeyi geriye dönük bakışın etkisine açık hâle getirir. Oysa belirleyici soru komplikasyonun gerçekleşip gerçekleşmediği değil; endikasyonun doğru konulup konulmadığı, komplikasyonun zamanında tanınıp yönetilip yönetilmediği, girişimin yapıldığı ortamın koşulları ve hastanın gerçekleşen riske ilişkin önceden bilgilendirilip bilgilendirilmediğidir.

Hanyaloğlu & Acar Hukuk Bürosu, iki bini aşkın malpraktis dosyasının incelenmesinden oluşan veri bankasındaki birikimiyle; göz hastalıkları uzmanlarına, göz merkezlerine, hastanelere ve sigorta şirketlerine dava yönetimi ve danışmanlık hizmeti sunmaktadır.

En Sık Karşılaşılan Uyuşmazlık Alanları

Katarakt cerrahisi ve postoperatif endoftalmi

Katarakt cerrahisi, dosya sayısı bakımından göz hekimliğinin en yoğun uyuşmazlık alanıdır. Arka kapsül yırtığı, kortikal materyal kalıntısı, iridodiyaliz ve endoftalmi bu dosyaların tipik konularıdır. Bu tabloların hemen hepsi literatürde tanımlanmış komplikasyonlardır; buna karşılık son yıllarda yargı, komplikasyonun kendisinden çok girişimin yapıldığı ortamın koşullarına yönelmektedir. Konuya ilişkin genel çerçeve için ameliyat sonrası görme kaybında hekim kusuru ile komplikasyon ayrımını incelediğimiz yazımıza bakılabilir.

Sterilizasyon, ortak kullanım ve organizasyon kusuru

Endoftalmi iddialarının ağırlık merkezi değişmiştir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, katarakt cerrahisi sonrası endoftalmi gelişen bir dosyada, sağlık kuruluşunun kendi yazısında yer alan ortak enjektör ve hastalar arasında ortak solüsyon kullanımı bilgisinin bilirkişi raporlarında hiç değerlendirilmemiş olmasını eksik inceleme saymış ve kararı bozmuştur. Bozmaya uyularak verilen kısmen kabul kararı, 18.02.2026 tarihli ilamla onanmıştır (E. 2025/4343, K. 2026/829). Bu dosyalarda savunmanın hazırlanması, cerrahi tekniğin kusursuzluğunu göstermekle sınırlı kalamaz; sterilizasyon kayıtları, malzeme kullanım protokolleri ve enfeksiyon kontrol belgeleri baştan hazırlanmalıdır.

Hekimin kurumsal denetim yükümlülüğü

Aynı içtihat zinciri, hekim bakımından ayrıca dikkat gerektiren bir sonuç doğurmuştur: zararın kaynağı kurumun sterilizasyon organizasyonu olsa dahi, ameliyathane koşullarını denetlemek, riski bertaraf edecek önlemleri almak ve kurumu zamanında uyarmak hekimin kendi yükümlülüğü sayılmıştır. "Organizasyon kurumun sorumluluğudur" biçimindeki savunma bu dosyada kabul görmemiştir. Bu tespit, hekimin mesleki sorumluluk sigortası ilişkisini de doğrudan etkiler.

Prematüre retinopatisi (ROP)

ROP dosyaları, zararın ağırlığı ve sorumluluğun yenidoğan hekimi, göz hekimi ve kurum arasında paylaşılması nedeniyle ayrı bir grup oluşturur. Tartışma; ilk tarama muayenesinin zamanlaması, muayene aralıkları, ilerleyici bulgu karşısında üst merkeze sevk kararı ve konsültasyon zincirinin işleyişi üzerinde yoğunlaşır. Ayrıntılı değerlendirmemiz prematüre retinopatisi (ROP) davalarında sorumluluk başlıklı yazımızdadır.

Refraktif cerrahi ve lens cerrahisinde endikasyon sınırları

Lazerle görme kusuru düzeltme ve refraktif amaçlı lens girişimlerinde iddialar, komplikasyon savunmasının en zayıf kaldığı alandır. Kornea kalınlığı, refraksiyon derecesi ve topografi bulguları yöntemin güvenlik sınırlarını aşıyorsa tartışma uygulamanın tekniğinden çıkar ve yöntem seçimine kayar. Endikasyon kusurunun tespit edildiği dosyalarda, kalıcı bir işgücü kaybı ortaya çıkmasa dahi sorumluluk gündeme gelebilmektedir. Buna karşılık endikasyonun ve yöntem seçiminin uygun olduğu, iki bağımsız bilirkişi kaynağının birbirini teyit ettiği ve yazılı onam belgesinin bulunduğu dosyalarda savunma üç derecede de ayakta kalabilmektedir (Yargıtay 3. HD, E. 2025/3530, K. 2026/2169, 14.04.2026).

Göz içi enjeksiyon uygulamaları

İntravitreal enjeksiyon sonrası gelişen enfeksiyon iddialarında değerlendirme iki eksende yürür: uygulamanın kendisi ve uygulamanın yapıldığı ortam. Aynı seansta veya aynı gün içinde birden çok hastada enfeksiyon gelişmesi, tartışmayı hekimin bireysel kusurundan kurumun sterilizasyon ve organizasyon sorumluluğuna taşır. Buna karşılık, işlem tarihi olay tarihinden ayrışan hastalar bakımından illiyet bağı kurulamamaktadır. Genel çerçeve için enjeksiyon hasarı nedeniyle açılan malpraktis davaları başlıklı incelememize bakılabilir.

Oküler travma ve göz içi yabancı cisim

Travma başvurularında tartışma, ilk muayenede görüntüleme istenip istenmediği üzerinde yoğunlaşır. Danıştay Onuncu Dairesi, göze yabancı cisim kaçtığı bildirilen bir hastada görüntüleme kayıtlarının bulunmamasından hareketle kusur sonucuna varan bilirkişi raporunu yetersiz bularak kararı bozmuştur (E. 2019/11714, K. 2023/3089, 01.06.2023). Kararın savunma açısından değeri, geri ödeme sistemi kayıtlarındaki boşluğun tek başına tıbbi ihmal karinesi sayılamayacağını ortaya koymasıdır.

Retina cerrahisi ve postoperatif takip yükümlülüğü

Vitreoretinal cerrahide iddialar çoğunlukla girişimin tekniğinden değil, sonrasındaki sürecin yönetiminden doğar. Tamponad maddesinin öngörülen sürede alınmaması, kontrol muayenelerinin planlanmaması veya hastanın kontrole çağrıldığının belgelenememesi belirleyici başlıklardır. Uygulamada, onam belgesinde tamponadın belirli bir süre sonra ikinci bir girişimle alınacağının açıkça yazılı olması ve hastanın buna rağmen kontrole gelmemiş olması, illiyet bağının kesilmesi sonucunu doğurabilmektedir.

Göz kapağı ve okuloplastik girişimler

Göz kapağı düşüklüğü düzeltme ve kapak estetiği girişimlerinde, işlevsel endikasyon ile estetik beklentinin iç içe geçmesi sözleşmenin niteliği tartışmasını beraberinde getirir. Değerlendirmemiz göz kapağı ameliyatlarında komplikasyon tartışması başlıklı yazımızdadır.

Kronik izlem ve tanı gecikmesi

Glokom gibi uzun süreli izlem gerektiren hastalıklarda, düzenli kontrollerin sürdürülmüş olması tek başına yeterli savunma oluşturmaz; tartışma izlem sırasında ortaya çıkan atipik bulguların ayırıcı tanı yönünden değerlendirilip değerlendirilmediği üzerinde yürür. Tanı kaynaklı iddiaların tamamına ilişkin incelemelerimize teşhis kaynaklı malpraktis sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

Savunmada Yaklaşımımız

Göz dosyalarında savunma dört eksende kurulur. Birincisi endikasyonun belgelenmesidir: girişim öncesi ölçüm, görüntüleme ve muayene bulguları, seçilen yöntemin o hasta için uygun olduğunu göstermelidir. İkincisi komplikasyon yönetiminin zaman çizelgesidir; tanınma anı, uygulanan girişim ve gerektiğinde sevk kararı saat düzeyinde ortaya konulabilmelidir. Üçüncüsü aydınlatmanın içeriğidir: gerçekleşen riskin onam belgesinde yer alıp almadığı ve takip yükümlülüğünün hastaya bildirilip bildirilmediği sonucu belirleyen unsurlardandır; bütünsel değerlendirmemiz aydınlatılmış onam sayfamızda yer almaktadır. Dördüncüsü ve son yıllarda ağırlığı artan eksen, girişimin yapıldığı ortama ilişkin kurumsal kayıtlardır.

Savunma tazminat davasıyla sınırlı kalmaz. Kamu sağlık kuruluşlarında sunulan hizmetten doğan istemler kural olarak idari yargıda tam yargı davasıyla ileri sürülür; ceza soruşturması, Mesleki Sorumluluk Kurulu izni, kamu tarafından ödenen tazminatın hekime rücu riski ve zorunlu mali sorumluluk sigortası aynı olaydan doğar; birlikte yürütülmelidir. Özel sağlık kuruluşlarında ise tüketici yargısı ve dava şartı arabuluculuk devreye girer.

Bilirkişi Süreci ve Rapor Çelişkileri

Göz dosyalarının belirgin bir özelliği, alınan bilirkişi raporlarının sık sık birbiriyle çelişmesidir. Üniversite öğretim üyelerinden oluşan heyetlerin hekim lehine, adli tıp kurullarının aleyhe sonuca varması ya da tersi bir tablo istisna değildir. Danıştay Onuncu Dairesi, bu tür davalarda bilirkişinin somut tıbbi verileri kullanarak her türlü şüpheden uzak ve nesnel bir sonuca varması gerektiğini; varsayıma dayalı, bilimsel değerlendirme içermeyen raporların hükme esas alınması hâlinde kişilerin anayasal haklarını korumaya yönelik yeterli yargısal güvencenin sağlanmamış olacağını belirtmiştir. Rapor sürecinin baştan yönetilmesi — heyetin uzmanlık bileşimi, sorulan soruların kapsamı ve dosyaya sunulan belgelerin eksiksizliği — sonradan itiraz etmekten çok daha etkilidir.

Riskin Azaltılması: Koruyucu Hukuk

Deneyimimiz, göz hekimliğinde malpraktis riskinin daha fazla girişimden kaçınmakla değil; endikasyon gerekçesinin dosyaya yazılması, onam belgesinin standart metinden çıkarılıp o girişimin gerçek risklerini ve takip yükümlülüğünü içerecek biçimde düzenlenmesi, kontrol çağrılarının ve hastanın kontrole gelmemesinin belgelenmesi, komplikasyon yönetiminin zaman kaydıyla tutulması ve sterilizasyon ile malzeme kullanım protokollerinin yazılı hâle getirilmesiyle azaltıldığını göstermektedir. Büromuz, göz merkezlerine ve hastanelere yönelik onam metni ve süreç gözden geçirme, kurum içi eğitim ve danışmanlık yürütmektedir. Konunun bütününe ilişkin ayrıntılı değerlendirme için Göz Hastalıklarında Malpraktis Rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Hakkınızda bir dava, soruşturma veya idari süreç başladıysa ya da riskinizi önceden değerlendirmek istiyorsanız dosyanız için ön değerlendirme talep edebilirsiniz.