Kürtaj Sonrası Devam Eden Gebelik ve Çocuğun Bakım Giderleri

Kürtaj sonrası gebelik devam ederse ve bu durum kontrol muayenesinde fark edilmezse, hekimin özen yükümlülüğü nasıl değerlendirilir? Böyle bir uyuşmazlıkta çocuğun bakım giderleri hangi koşullarda maddi tazminat hesabına dahil edilebilir? Bu soruları Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 02.12.2024 tarihli, E. 2024/101, K. 2024/3985 sayılı kararı üzerinden inceleyeceğiz.
Dava Konusu
Davacılar, hastanın gebeliğini sonlandırmak amacıyla davalı hastaneye başvurduğunu, kürtajın ardından hastaya gebeliğin sonlandırıldığının ve daha sonra yapılan kontrol muayenesinde de işlemin başarılı olduğunun söylendiğini belirtmişlerdir. Şikâyetleri devam eden hastanın başka bir sağlık kuruluşuna başvurduğunda gebeliğin sürdüğünü öğrendiğini ve o tarihte gebeliğin sonlandırılması için gereken sürenin geçmiş olduğunu ileri sürerek maddi ve manevi tazminat talep etmişlerdir.
Davalılar vekili, hastaya işlemden bir hafta ve 40 gün sonra kontrole gelmesi gerektiğinin bildirildiğini, hastanın 40. gündeki kontrole gelmediğini savunmuş ve davanın reddini istemiştir.
Yargılama Süreci
İlk Derece Mahkemesinin Ret Kararı
İzmir 2. Tüketici Mahkemesi, 11.03.2021 tarihli kararında, Adli Tıp Kurumunun 7. İhtisas Kurulundan alınan rapora ve bir öğretim üyesi tarafından düzenlenen bilirkişi raporuna dayanarak davalıların dava konusu tıbbi uygulamada kusurunun bulunmadığı sonucuna varmış ve davayı reddetmiştir. Davacılar bu karara karşı istinaf yoluna başvurmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesinin Kaldırma Kararı
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesinin 24.06.2022 tarihli kararında aktardığı Adli Tıp Kurumu (ATK) raporuna göre, erken gebelik haftalarında yapılan kürtaja rağmen gebelik devam edebileceğinden hastaya kontrol muayenesi önerilmesi gerekmektedir. Raporda, somut olayda işlemden bir hafta sonra yapılan kontrolde gebelik kesesi ve embriyonun görülmesinin beklendiği ve gebeliğin devamının tespit edilememesinin özen eksikliği olarak değerlendirildiği belirtilmiştir.
Daire, ailenin üstlendiği bakım giderlerinin maddi zarar kapsamında değerlendirilebileceğini ve bu giderlerin bilirkişi tarafından hesaplanması gerektiğini belirtmiştir. Bu gerekçelerle ilk derece mahkemesinin ret kararını kaldırmış ve dosyayı yeniden görülmek üzere ilk derece mahkemesine göndermiştir.
Yeniden Yargılama ve İkinci İstinaf İncelemesi
İzmir 2. Tüketici Mahkemesi, 06.06.2023 tarihli kararında, kontrol muayenesinde gebeliğin devamı tespit edilebilecekken hekimin gerekli özeni göstermemesi nedeniyle bunun tespit edilemediği sonucuna varmıştır. Mahkeme, bakım giderlerini maddi zarar kapsamında değerlendirmiş, maddi tazminatın hesabında bilirkişi raporunu esas almış ve davacıların maddi ve manevi tazminat taleplerini kabul etmiştir.4
Davalılar bu karara karşı istinaf yoluna başvurmuştur. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi, 19.10.2023 tarihli kararında, ilk derece hükmünün yasal unsurları taşıdığını ve önceki kaldırma kararı ile atıf yaptığı Yargıtay kararları doğrultusunda alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğunu belirterek istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.4
Yargıtay İncelemesi
Davalıların temyiz başvurusu üzerine Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, uyuşmazlığı vekâlet ilişkisinden kaynaklanan hekim hatası iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat istemi olarak nitelendirmiştir. Daire, ATK raporunda hekimin özen eksikliğinin tespit edilmesini ve hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmasını dikkate almıştır. Dosya kapsamı ve olayın özellikleri itibarıyla tazminata hükmedilmesinde hukuka aykırılık görmeyen Daire, davalıların temyiz itirazlarını reddetmiş ve 02.12.2024 tarihinde istinaf kararını onamıştır.5
Hukuki Değerlendirme
Kontrol Muayenesinde Özen Yükümlülüğü
İlk müdahalenin sonucu ile işlem sonrası kontrol muayenesinde gösterilen özen ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Somut olayda özen eksikliği, işlemden bir hafta sonra yapılan kontrolde gebeliğin devamı tespit edilebilecekken bunun fark edilememesine dayandırılmıştır.3,4
Davalıların 40. gündeki kontrole gelinmediği yönündeki savunması, sonraki kontrole katılmamanın zararın doğmasına veya artmasına etkisi bakımından ayrıca ele alınmalıdır. Yargıtay ilamında bu savunmaya ilişkin ayrı bir değerlendirme yer almamaktadır.2,5
Bakım Giderlerinin Maddi Zarar Olarak Değerlendirilmesi
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi, kaldırma kararında çocuğun varlığı ile ailenin üstlendiği bakım giderlerini birbirinden ayırmıştır. Daire, çocuğun ortalama ihtiyaçları ile anne babanın ekonomik durumu gözetilerek bakım ve eğitim giderlerinin bilirkişi tarafından hesaplanmasını istemiştir.
Bakım giderlerinin maddi zarar olarak ele alınmasına ve hesap yöntemine ilişkin ayrıntılı gerekçe, Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararında yer almaktadır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, onama kararında hükme esas alınan bilirkişi raporunun somut uyuşmazlıkta denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğunu belirtmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin ikinci istinaf incelemesinde atıf yaptığı kararlardan biri, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 15.10.2019 tarihli, E. 2019/4400, K. 2019/9924 sayılı kararıdır. Davacılar o uyuşmazlıkta da bakım ve eğitim giderlerini talep etmişlerdir. Yargıtay, maddi tazminata hükmeden ve fazlaya ilişkin istemleri reddeden istinaf kararını onamıştır. 2019 tarihli ilamda, hükmedilen maddi tazminatın hangi gideri karşıladığı ve bakım gideri talebinin nasıl değerlendirildiği açıklanmamıştır.
Sonuç
Somut olayda özen yükümlülüğüne aykırılık, gebeliğin devamının kontrol muayenesinde tespit edilebilecekken fark edilememesine dayandırılmıştır.
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi, ailenin üstlendiği bakım giderlerinin maddi zarar kapsamında değerlendirilebileceğini belirtmiştir. Yargıtay, somut dosyada hükme esas alınan bilirkişi raporunu denetime ve hüküm kurmaya elverişli bularak istinaf kararını onamıştır. Bakım giderlerinin tazmin edilip edilemeyeceği ve hangi giderlerin hesaba katılacağı, her uyuşmazlıkta dosyadaki deliller ve özen yükümlülüğüne aykırılık ile ileri sürülen zarar arasındaki nedensellik bağı gözetilerek değerlendirilmelidir



